Zijn zwart-wit foto's van de rosse buurt in Maputo waren mijn eerste voorbereiding voor het hoofdstuk over de Mozambikaanse hoofdstad in mijn volgende boek. De melancholieke beelden van fotograaf Ricardo Rangel van het nachtleven in de havenbuurt in de jaren zestig hebben niets aan verbeeldingskracht verloren. Matrozen op zoek naar een vrouw voor de nacht, een vrouw met hoge pruik en trieste ogen, dansende koppels in nachtclubs met namen als Texas Bar en Noite e Dia. Rangel was de nestor van de fotografie in het Zuidelijk-Afrikaanse land en een voorbeeld en leermeester voor vele jongere Mozambikaanse fotografen, zoals Mauro Pinto, met wie ik voor NRC's M op reportage ging in Machangulo. Vorige week overleed Rangel op 84-jarige leeftijd. Zijn andere passie was jazzmuziek. Op de begraafplaats van Lhanguene klonken gisteren dan ook koperblazers ter ere van de overleden fotograaf en een lokale Mozambikaanse radiozender draaide 24 uur lang uitsluitend jazz.
'Dit zijn de ergste gevechten die ik ooit heb gezien. Ik zit al twee dagen gevangen in mijn huis, zonder eten. Kun je het geweervuur horen? Ik vrees voor mijn leven.' Een e-mail uit Mogadishu van Abdullahi Mohamed Hassan, een 25-jarige leraar Engels. Zijn vrouw en dochter ontvluchtten het geweld in de Somalische hoofdstad, hij bleef achter om hun bezittingen te beschermen. Hassan stuurde het wanhoopsbericht naar de website van de BBC. De mail is niet voor niets nieuws: het is een van de weinige directe berichten uit Somalië die ons bereiken. Al sinds 1992 beschrijven we het getergde land in de hoorn van Afrika als een land zonder regering, maar dat vertelt niets over hoe het dagelijks leven eruit ziet. De VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR zei deze week dat het aantal vluchtelingen uit de hoofdstad is gestegen tot 96.000, sinds regeringstroepen er in gevecht raakten met de oppositie. Maar zelfs die cijfers zijn onbetrouwbaar. Ze zijn gebaseerd op wat lokale Somalische partners door weten te geven aan het VN-bureau voor Somalië, dat om veiligheidsredenen in Nairobi gevestigd is.
